د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر (اوچا) وايي، په افغانستان کې د ښځینه کارکوونکو پر فعالیتونو محدودیتونه، د مرستندویه ادارو په چارو کې لاسوهنې او امنیتي ستونزې اړمنو خلکو ته د بشري مرستو رسولو بهیر له خنډونو سره مخ کړی دی.
اوچا د یکشنبې په ورځ، د لړم پر ۳مه، په خپل میاشتني راپور کې ویلي چې د بشري مرستو شریکانو د ۲۰۲۶ کال په سپټمبر میاشت کې د مرستو د لاسرسي پر وړاندې د خنډونو ۳۰ پېښې ثبت کړې دي.
د دغه دفتر په وینا، د ثبت شویو پېښو شمېر د اګست میاشتې په پرتله ۲۷ سلنه کم شوی؛ خو اوچا ټینګار کړی چې د پېښو کمېدل په خپله د وضعیت د ښه کېدو معنا نه لري، ځکه ښايي ځینې پېښې نه وي راپور شوې.
د مرستو په چارو کې لاسوهنې او محدودیتونه
د اوچا د راپور له مخې، له ثبت شویو ۳۰ پېښو څخه ۱۸ یې د بشري مرستو په فعالیتونو کې له لاسوهنو سره تړاو لري، په داسې حال کې چې څلور نورې پېښې د چاپېریالي او فزیکي شرایطو له امله رامنځته شوې دي.
اوچا وايي، اداري او پروګرامي لاسوهنې، د ښځینه بشري مرستندویو کارکوونکو پر فعالیتونو محدودیتونه او د مرستو پر ترلاسه کوونکو بندیزونه د مرستندویه ادارو پر کارونو منفي اغېز کوي.
د ښځینه کارکوونکو پر فعالیتونو محدودیتونه په ځانګړي ډول د هغو ښځو او کورنیو لپاره د مرستو رسولو بهیر ستونزمنولای شي چې د ټولنیزو او کلتوري محدودیتونو له امله له ښځینه کارکوونکو پرته مرستو او خدمتونو ته لاسرسی نه شي موندلای.
امنیتي ستونزې هم د مرستو پر رسولو اغېز کوي
د دغه دفتر په وینا، پوځي عملیات، د جګړو دوام، پر بشري مرستندویو کارکوونکو تاوتریخوالی او د مرستندویه ادارو د کارکوونکو نیول هم د بشري فعالیتونو پر وړاندې خنډونه جوړوي.
اوچا زیاته کړې چې د افغانستان څلور ولسوالۍ د بشري مرستو د لاسرسي له سختو محدودیتونو سره مخ دي، چې له امله یې اړمنو خلکو ته د مرستو رسولو چارې له ستونزو سره مخ کېدای شي.
د اړمنو خلکو پر وضعیت اندېښنې
په افغانستان کې میلیونونه خلک د خوراکي توکو، روغتیايي خدمتونو، سرپناه او نورو لومړنیو اړتیاوو لپاره بشري مرستو ته اړتیا لري. په داسې وضعیت کې د مرستندویه ادارو پر فعالیتونو محدودیتونه او د مرستو د رسولو پر وړاندې خنډونه د زیانمنونکو کورنیو د مرستې ترلاسه کولو وړتیا کمولای شي.
اوچا ټینګار کوي چې د بشري مرستو د اغېزمنې رسونې لپاره باید مرستندویه ادارې وکولای شي خپلې چارې په خوندي او خپلواک ډول ترسره کړي او اړمنو خلکو ته له تبعیض پرته لاسرسی ولري.