د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د کډوالۍ سختو سیاستونو د لاتینې امریکا او متحده ایالتونو ترمنځ د کډوالو تګ راتګ په پراخه کچه کم کړی او د نړۍ له بوختو کډوالۍ لارو څخه یې یوه نږدې له خوځښته غورځولې ده.
د اکانومېسټ د راپور له مخې، په تېرو ۵۰ کلونو کې لږ تر لږه ۲۳ میلیونه هغه کسان چې په لاتینې امریکا کې زېږېدلي، امریکا ته کډوال شوي دي. دغه بهیر د کرونا وبا له پای ته رسېدو وروسته لا چټک شوی و، خو د ټرمپ د حکومت له نوو محدودیتونو سره یې بڼه بدله شوې ده.
د راپور له مخې، د ۲۰۲۶ کال د جولای تر میاشتې په یوه کلنه موده کې د امریکا سرحدي ګزمې اداره شاوخوا له ۱۳۷ زره کډوالو سره مخ شوې؛ دا د ۲۰۲۴ کال د ورته مودې په پرتله ۹۴ سلنه کمښت ښيي. په هغه موده کې دغه شمېر ۲.۴ میلیونو ته رسېدلی و.
همدارنګه، د جنوبي امریکا او پاناما ترمنځ د «دارین ځنګلي دهلېز» له لارې د کډوالو تګ راتګ ۹۹.۹ سلنه کم شوی دی.
د کډوالۍ د کمېدو لاملونه
اکانومېسټ لیکي، د ټرمپ حکومت د پناه غوښتنې ځینې لارې محدودې کړې، د سرحدونو امنیت یې سخت کړی او د ناقانونه کډوالو د شړلو بهیر یې چټک کړی دی. دې اقداماتو ګڼ کسان دې ته اړ کړي چې په خپلو هېوادونو کې پاتې شي یا په نورو هېوادونو کې د استوګنې هڅه وکړي.
مکسیکو چې پخوا د امریکا پر لور د کډوالو لپاره د تېرېدو مهمه لاره وه، اوس د ځینو کډوالو لپاره د استوګنې پر ځای بدلېږي. په ورته وخت کې، کاناډا او د لاتینې امریکا ځینې نور هېوادونه هم د کډوالو د مېشتېدو نوې لارې ګرځېدلي دي.
د سیمې پر اقتصاد اغېزې
د کډوالۍ کمښت یوازې د خلکو پر تګ راتګ اغېز نه کوي، بلکې د لاتینې امریکا پر اقتصاد هم اغېز لرلای شي. له امریکا څخه دغې سیمې ته هر کال شاوخوا ۱۵۰ میلیارده ډالره لېږل کېږي، چې د میلیونونو کورنیو د ژوند مهمه سرچینه ده.
د راپور له مخې، مکسیکو ته د بهر مېشتو وګړو له لوري د پیسو لېږد په ۲۰۲۵ کال کې ۶۱.۸ میلیارده ډالرو ته راکم شوی، چې د ۲۰۲۴ کال په پرتله ۴.۶ سلنه کمښت دی. دا له ۲۰۱۳ کال راهیسې لومړی کلنی کمښت بلل شوی دی.
په مرکزي امریکا کې هم د کورنیو د عاید یوه مهمه برخه له بهر څخه پر لېږل کېدونکو پیسو ولاړه ده؛ له همدې امله، د دې پیسو دوامدار کمښت د بېوزلو کورنیو اقتصادي ستونزې زیاتولای شي.
د کډوالۍ راتلونکی
د اکانومېسټ په وینا، د کډوالۍ اوسنی کمښت په دې معنا نه دی چې له لاتینې امریکا څخه به د خلکو د وتلو لاملونه له منځه ولاړ شي. بېوزلي، اقتصادي ستونزې، سیاسي محدودیتونه او په امریکا کې د کار او ژوند د غوره فرصتونو لټون لا هم د کډوالۍ مهم عوامل دي.
ځینې کارپوهان باور لري چې که سیاسي او اقتصادي شرایط بدل شي، امریکا ته د کډوالو بهیر بېرته زیاتېدای شي؛ خو د ټرمپ د حکومت محدودیتونو دغه لاره د پخوا په پرتله ډېره سخته کړې ده.
د راپور له مخې، د کډوالۍ د بهیر بدلون به نه یوازې د امریکا پر سرحدونو، بلکې د لاتینې امریکا پر اقتصاد، د کورنیو پر عاید او د سیمې پر ټولنیز وضعیت هم اغېز ولري.