مشاهد حسین، سیاستمدار پیشین پاکستان، گفته است که جنگ افغانستان شرایطی را فراهم کرد که پاکستان بتواند برنامه هستهای خود را توسعه دهد. به باور او، پس از ورود اتحاد جماهیر شوروی به افغانستان در سال ۱۹۷۹، پاکستان برای ایالات متحده و کشورهای غربی به یک شریک راهبردی مهم تبدیل شد.
حسین در یک مصاحبه تازه گفته است که مسکو در آغاز تصور میکرد عملیات نظامیاش در افغانستان کوتاهمدت خواهد بود، اما جنگ طولانی شد و افغانستان به یکی از مهمترین میدانهای رقابت در دوران جنگ سرد میان آمریکا و شوروی تبدیل گردید.
به گفته او، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA) از طریق اداره استخبارات پاکستان (ISI) حدود ۲.۱ میلیارد دالر برای حمایت از مجاهدین افغان اختصاص داد. وی افزود که عربستان سعودی نیز مبلغی مشابه را تأمین کرده بود. مشاهد حسین پیشتر نیز در سال ۲۰۲۳ به این کمکهای مالی اشاره کرده بود.
او همچنین مدعی شد که در برنامههای آموزشی آن دوره حدود ۱۰۰ هزار جنگجوی افغان و ۲۰ هزار داوطلب عرب حضور داشتند و از اسامه بن لادن و ایمن الظواهری نیز نام برد.
به گفته حسین، پس از خروج نیروهای شوروی و پایان جنگ، شماری از جنگجویانی که در افغانستان آموزش دیده بودند، به مناطق درگیری دیگر از جمله کشمیر، فلسطین و الجزایر رفتند.
بخش مهمی از اظهارات مشاهد حسین به ارتباط میان جنگ افغانستان و برنامه هستهای پاکستان اختصاص داشت.
او گفت که ورود شوروی به افغانستان باعث شد پاکستان برای آمریکا و غرب اهمیت ژئوپولیتیکی بیشتری پیدا کند و اسلامآباد از این موقعیت برای پیشبرد برنامه هستهای خود استفاده نماید.
این موضوع پیشتر نیز در بحثهای مربوط به جهاد افغانستان، حمایتهای مالی آمریکا و عربستان سعودی و سیاستهای امنیتی پاکستان مطرح شده است.
مشاهد حسین همچنین درباره مداخله نظامی آمریکا در سال ۲۰۰۱ اظهار داشت که پس از سقوط حکومت طالبان، تصمیمگیری در مورد ساختار سیاسی آینده افغانستان در کنفرانس بن دنبال شد.
او استدلال کرد که بازگشت نظام شاهی نیز میتوانست یکی از گزینههای سیاسی باشد، اما در نهایت نظام جمهوری انتخاب شد. وی با اشاره به تجربه کامبوج، مدعی شد که چنین گزینهای شاید میتوانست به ایجاد ثبات بیشتر در افغانستان کمک کند.
حسین گفت جنگ افغانستان در برخی حوزهها برای پاکستان منافع اقتصادی و راهبردی به همراه داشت، اما نباید پیامدهای آن را صرفاً از زاویه سود و زیان اقتصادی ارزیابی کرد.
او تأکید کرد که تجربه چند دهه گذشته نشان داده است که راهحلهای نظامی به تنهایی برای حل مشکلات افغانستان کافی نیست و باید راهحلهای سیاسی و منطقهای نیز دنبال شوند.
اظهارات تازه مشاهد حسین در حالی مطرح میشود که بحثها درباره جنگ شوروی در افغانستان، نقش پاکستان، حمایتهای مالی آمریکا و عربستان سعودی و پیامدهای درازمدت آن همچنان ادامه دارد.