ه سال پس از برگزیت و جدایی بریتانیا از اتحادیه اروپا، بحث بازگشت این کشور به این بلوک بار دیگر در فضای سیاسی و عمومی بریتانیا مطرح شده است؛ موضوعی که با تغییر دیدگاه بخشی از افکار عمومی و تلاش برای گسترش همکاریها با بروکسل همراه شده است.
در همهپرسی ۲۳ جون ۲۰۱۶، حدود ۵۱.۹ درصد رأیدهندگان از خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا حمایت کردند، در حالی که ۴۸.۱ درصد خواهان ادامه عضویت بودند. نتیجه این همهپرسی مسیر سیاسی و اقتصادی بریتانیا را بهطور قابلتوجهی تغییر داد.
اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، روز ۲۰ نوامبر پس از دیدار با اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، در بروکسل از دستیابی به توافقی جدید برای تقویت همکاریهای دوجانبه خبر داد.
از مهمترین بخشهای این توافق میتوان به کاهش محدودیتهای تجاری برای محصولات غذایی و کشاورزی، گسترش فرصتهای تحصیلی و کاری برای جوانان و همکاری در حوزه تجارت کربن و سیاستهای اقلیمی اشاره کرد.
بر اساس این طرح، جوانان ۱۸ تا ۳۱ ساله میتوانند از طریق یک برنامه ویژه تا سه سال در کشور طرف مقابل زندگی، تحصیل و کار کنند.
دولت بریتانیا میگوید اجرای این توافقها میتواند تا سال ۲۰۴۰ سالانه حدود ۱۷ میلیارد پوند به اقتصاد این کشور اضافه کند. همچنین کاهش تشریفات مرزی و اداری در بخش مواد غذایی میتواند هزینههای تجارت را کاهش دهد.
به گفته سر جان کورتیس، کارشناس برجسته نظرسنجی در بریتانیا، در صورت کنار گذاشتن افرادی که هنوز تصمیم نگرفتهاند، بهطور میانگین ۶۲ درصد از شهروندان بریتانیا از بازگشت به اتحادیه اروپا حمایت میکنند، در حالی که ۳۸ درصد با این موضوع مخالفاند.
با این حال، تقویت روابط با اتحادیه اروپا لزوماً به معنای بازگشت به عضویت کامل نیست. دولت بریتانیا تاکنون برنامهای رسمی برای بازگشت به اتحادیه اروپا، اتحادیه گمرکی یا بازار مشترک ارائه نکرده است.
در میان حامیان برگزیت، نایجل فاراژ رهبر حزب اصلاحات بریتانیا و بوریس جانسون نخستوزیر پیشین این کشور از مخالفان اصلی بازگشت به اتحادیه اروپا هستند. آنان معتقدند چنین اقدامی هزینههای مالی بریتانیا را افزایش داده و استقلال سیاسی کشور را محدود خواهد کرد.
در مقابل، منتقدان برگزیت میگویند خروج از اتحادیه اروپا موانع تجاری، هزینههای اداری و محدودیتهای مرزی را افزایش داده و بسیاری از مزایای اقتصادی وعده داده شده نیز محقق نشده است.
کارشناسان بر این باورند که هرچند حمایت عمومی از نزدیکی بیشتر به اروپا افزایش یافته، اما تصمیم درباره عضویت دوباره تنها بر پایه نظرسنجیها اتخاذ نخواهد شد و به عوامل سیاسی، مواضع احزاب و شرایط احتمالی اتحادیه اروپا بستگی دارد.
در عین حال، هنوز مشخص نیست اگر بریتانیا در آینده درخواست عضویت مجدد ارائه کند، اتحادیه اروپا چه شرایطی را مطرح خواهد کرد و آیا لندن مجبور به پذیرش ارز واحد اروپایی (یورو) خواهد شد یا خیر.
ناظران میگویند توافق اخیر لندن و بروکسل به معنای لغو برگزیت نیست، بلکه گامی مهم در مسیر بازسازی روابط میان دو طرف به شمار میرود. پرسش اصلی این است که آیا بریتانیا تنها به حفظ روابط نزدیکتر با اتحادیه اروپا بسنده خواهد کرد یا در سالهای آینده برای عضویت کامل نیز اقدام خواهد نمود.