مقامهای سوئیس و پاکستان در دیداری در اسلامآباد درباره وضعیت مهاجران افغان، کمکهای بشردوستانه به افغانستان و راهکارهای پایدار برای رسیدگی به مشکلات پناهجویان افغان گفتوگو کردند.
سفارت سوئیس در پاکستان اعلام کرد که اشتفان ری، سفیر این کشور، روز ۲۰ نوامبر با محمد صادق خان، نماینده ویژه پاکستان برای افغانستان، دیدار کرده است. محور این گفتوگوها وضعیت بشردوستانه افغانستان، حمایت از مهاجران افغان و «راهبرد راهحلهای پایدار برای مهاجران افغان» (SSAR) بوده است.
به گفته سفارت، دو طرف بر ضرورت رسیدگی به نیازهای بشردوستانه، حمایت از افغانهای بیجا شده و تقویت همکاریهای بینالمللی برای حل چالشهای مرتبط با مهاجرت تأکید کردند.
چارچوب SSAR در سال ۲۰۱۲ از سوی افغانستان، پاکستان و ایران با حمایت کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (UNHCR) ایجاد شد. این چارچوب بر بازگشت داوطلبانه مهاجران، ادغام مجدد آنان در کشور و حمایت از کشورهای میزبان پناهجویان افغان تمرکز دارد. سوئیس در ماه مارس ۲۰۲۶ ریاست گروه بینالمللی حامی این ابتکار را از هالند بر عهده گرفت.
محمد صادق خان نیز دیدار را تأیید کرد و گفت که طرفین درباره موضوعات مورد علاقه مشترک، تحولات منطقهای و مسائل بشردوستانه مرتبط با شهروندان افغانستان گفتوگو کردهاند. او جزئیاتی درباره توافقهای احتمالی یا اقدامات مشخص ارائه نکرد.
این دیدار در حالی انجام میشود که پاکستان همچنان روند بازگرداندن مهاجران افغان فاقد اسناد قانونی و برخی دیگر از گروههای مهاجر را ادامه میدهد. این روند زندگی بسیاری از خانوادههای افغان را که سالها در پاکستان اقامت داشتهاند، تحت تأثیر قرار داده است.
براساس آمار کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل و سازمان بینالمللی مهاجرت (IOM)، تا هفتم نوامبر ۲۰۲۶ حدود یک میلیون و ۴۰۹ هزار افغان از کشورهای همسایه به افغانستان بازگشتهاند. از این میان، حدود ۷۲۷ هزار نفر از پاکستان و ۶۸۱ هزار و ۱۰۰ نفر از ایران به کشور برگشتهاند. این آمار شامل بازگشتکنندگان داوطلبانه و افراد اخراجشده نیز میشود.
سازمان بینالمللی مهاجرت در گزارشی جداگانه اعلام کرده است که بین ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۳ تا ۱۵ اوت ۲۰۲۶ نزدیک به ۲.۶۸ میلیون افغان از پاکستان به افغانستان بازگشتهاند. بر اساس یافتههای این سازمان، ترس از بازداشت از جمله عوامل اصلی بازگشت بسیاری از مهاجران بوده است.
سازمانهای بشردوستانه هشدار میدهند که افغانستان به دلیل مشکلات اقتصادی، کمبود فرصتهای شغلی و نیازهای گسترده بشردوستانه، با چالشهای جدی در پذیرش شمار بالای بازگشتکنندگان روبهرو است.
این نهادها تأکید میکنند که کمکهای اولیه در گذرگاههای مرزی به تنهایی کافی نیست و حمایت پایدار در بخشهای مسکن، اشتغال، صحت و آموزش برای ادغام دوباره بازگشتکنندگان ضروری است.
سازمانهای بینالمللی همچنین خواستار هماهنگی بیشتر میان افغانستان، کشورهای همسایه و جامعه جهانی شدهاند تا مهاجران افغان بتوانند زندگی خود را در شرایط امن و با کرامت از نو بسازند.